Kras; uniek mediterraans plateau

Wonen hier wel mensen? Je vraagt het je geregeld af in de Kras. In deze unieke mediterrane wereld van rode wijn en gedroogde ham is de rust betoverend.

De buitenmuren van Stanjel. Bron Mark Koghee

De Kras of Karst is een mediterraans plateau tussen de Vipava Vallei en de kust. In een vrij droog landschap glooien kleine wegen door lege dorpjes. Beeldbepalend zijn de stenen muurtjes, aangelegd door herders, en vrijliggende rotsen. Het laatste verraadt de unieke natuur van het gebied. Onder het oppervlak schuilen typische karst-verschijnselen; grotten, zinkgaten en ondergrondse rivieren.

Wijds en kaal. De eikenbomen van de Kras verdwenen in de grond van Venetië. Bron Mark Koghee

Het landschap in Kras is vrij kaal. Dat was ooit anders; de regio was bedekt met bossen vol eikenbomen. Honderden jaren geleden werden die bomen gekapt om gebruikt te worden als palen waarop de gebouwen van Venetië rusten.

Waarom bezoeken?
De Kras is een gebied dat gauw over het hoofd wordt gezien. Hoewel de regio mooi centraal ligt langs de route naar de kust en ontsloten is door een snelweg (richting Triëste) maken weinigen een stop hier. En daarom zou jij dat juist wel moeten doen. De authentieke Sloveens-mediterraanse sfeer is door de rust onaangetast gebleven. In de Kras stap je echt een andere wereld in. De Kras is goed bereikbaar. Ideaal om te bezoeken als je aan de kust of in de Vipava vallei verblijft, maar zelfs vanaf Ljubljana is het slechts drie kwartier rijden naar deze mediterraanse parel.

Kras’ karst
Er zijn veel manieren om van de Kras te genieten. Ten eerste is daar de unieke natuur die deze streek wereldberoemd heeft gemaakt. De rustige Kras wereldberoemd? Jazeker, de regio is naamgever voor het natuurverschijnsel karst. Het was geschiedschrijver Janez Valvasor die in de zeventiende eeuw de eerste was die karst-natuur beschreef.

Parel van de Kras is Škocjan, een grottencomplex dat sinds 1986 op de Unesco werelderfgoedlijst staat. Het complex heeft een van de grootste ondergrondse ravijnen in de wereld. Andere karstverschijnselen kan je zien in Vilenca, Pecinka, Krompirjeva, Divaca, natuurpark Glinščica en Lojzova. In Sezana staat een karstmuseum.

Lipica
Het mediterraanse klimaat en de droge natuur van de Kras bleken in de zestiende eeuw vergelijkbaar met Spanje en dus besloot de Oostenrijkse aartshertog Karel II om in Lipica uit Spaanse, Arabische en Berber paarden het unieke witte paardenras Lipizzaner te fokken. Het dorpje Lipica is daarmee, als bakermat voor een wereldberoemd paardenras, een must-see voor paardenliefhebbers. Lees meer over de paarden hier.

steendorp Stanjel in Slovenie

Stanjel ligt op een heuvel. Bron Mijn Slovenië

Dorpjes
De unieke sfeer van de Kras proef je het beste in de vele dorpjes die de streek rijk is. Ervaar de mediterraanse loomheid in de vele bijna verlaten dorpen, aanschouw de schoonheid van oude plaatsjes zoals Štanjel. Deze hooggelegen middeleeuwse vestingplaats ligt bovenop een heuvel. De Romeinen bouwden hier een fort en in de zeventiende eeuw werd er een muur om het dorp gebouwd om het te beschermen tegen Ottomaanse aanvallen. In Štanjel vind je de Ferrari-tuinen, ontworpen door de nabij geboren architect Max Fabiani.

Escape room in de buitenlucht in Tomaj. Bron Karra

Escape rooms
In het verlaten dorpje Tomaj zijn er diverse escape room-avonturen in de buitenlucht. Je ontdekt de geschiedenis van het dorpje in de omgeving tijdens avontuurlijke opdrachten. Ga op zoek naar ‘Victoria’s geheim’ of ontdek ‘Kosovel’s enigma’.

Kostanjevica na Krasu. Bron Mark Koghee

Fietsen
Het golvende terrein en de kleine rustige wegen maken de Kras tot fijn fietsgebied. Het mediterraanse klimaat stelt fietsers in staat om in elke tijd van het jaar de regio fietsend te ontdekken. Het voor- en najaar zijn ideaal.

Proeven
Prosciutto en wijn zijn de specialiteiten van de Kras. Op vele plekken kan je ze op de boerderij proeven. De lokale wijn is de rode teran. De teran-druif, die inmiddels op meerdere plekken in Slovenië, Kroatië en Italië wordt verbouwd, komt oorspronkelijk uit de Kras.

 

Mark Koghee
Laatste berichten van Mark Koghee (alles zien)